Clickertraining en dominantieverhouding

Hallo allemaal,

Ik ben erg blij met de vragen die Luc stelde, omdat ik ze regelmatig tegenkom in mijn praktijk, en ik heb zelf ook met deze vragen gezeten. Zeker toen ik nog niet zo lang op de clickermethode was overgestapt.

In de eerste instantie is het zo dat ik een duidelijk onderscheid maak tussen training en opvoeding. Misschien hebben sommigen van jullie het boek probleemhonden of hondenproblemen van Anders Hallgren in de kast staan. Het is al oud, het is ook zeker gedateerd, maar wat ik zo leuk vind van dit boek is de duidelijke uitleg over psychologie en het onderscheid dat hij maakt tussen sociale en asociale gedragingen. Hij stelt dat bij sociale overtredingen een sociale straf past, en bij asociale gedragingen een asociale straf. Ik kom hier later nog op terug. Het lijkt mij dat mensen snel de neiging hebben door te slaan naar de ene of de andere kant. Een paar jaar terug was voedsel uit den boze, nu kan bijna niets meer zonder. Vroeger moest je straffen, nu ben je een beul als je je geduld verliest. Ik vind al die hypes eigenlijk een beetje onzin! Bij het omgaan met dieren moet je eerlijk blijven. Als je pisnijdig bent, maar je doet net alsof je je hond geweldig leuk vindt, sta je verschrikkelijk te liegen. En de eerste die dat in de gaten heeft, is de hond zelf.

Het wordt duidelijk iets minder moeilijk indien je onderscheid maakt tussen trainen en opvoeden. Mijn onderscheid (ik neem aan dat dat voor iedereen anders is) is als volgt: bij trainen leer je je hond een bepaald gedrag aan. Je leert hem dat gedrag te gaan vertonen als jij het hem vraagt. Met de huidige positieve methodes (lees: clickertraining) leer je je hond dat dat wat jij leuk vindt, toevallig precies hetzelfde is wat hij leuk vind. Presto! De uitvinding van de eeuw: als je hond het leuk vindt om te luisteren, dan heb je geen problemen!

Opvoeden heeft te maken met sociale regels. Bij opvoeden komt een heel ander aspect om de hoek kijken. Nu maak ik even de vergelijking naar mensen, zodat iedereen gelijk snapt wat ik bedoel. Mijn kinderen gaan naar school. Daar leren ze rekenen, lezen en schrijven. Thuis leren ze van mij hoe ze met elkaar en andere mensen om moeten gaan. Dat het niet handig is om te gaan schoppen of slaan als je ook kunt praten. Dat vuilnis niet op straat hoort, maar in de vuilnisbak. Dat ze beleefd moeten zijn. Dat ze mensen open moeten benaderen, maar niet iedereen zomaar kunnen vertrouwen.

Het is duidelijk dat de school hier een deel van de training op zich neemt, en ik een ander deel. Zodra een kind geleerd heeft om te schrijven en het schrijft vervolgens schuttingwoorden op het behang, hebben we niet langer te maken met training maar met opvoeding. Het kind leren geen schuttingwoorden te gebruiken valt bij mij onder training. Het lezen valt ook onder training. Opvoeding zal het kind moeten leren dat bepaalde dingen wel en andere dingen niet door de beugel kunnen.

Clickertraining is precies wat het zegt: het is een trainingsmethode, geen leefmethode. Dat je clickertraining gebruikt om een dier iets te leren op positieve wijze, sluit het gebruik van straf zeker niet uit. Zoals ook op de site van Herman (Herman Peet, Kwispel) te lezen is, is clickertraining een vorm van operante conditionering, en deze methode bestaat uit straf en beloning: positieve en negatieve straf en beloning. Dat zijn dus vier onderdelen. De meest fervente clickeraars gebruiken echter maar twee onderdelen van het operante conditioneren. Over een paar jaar zal dat waarschijnlijk anders zijn, dan zitten de asiels vol met positief getrainde honden (kreun)!!!

De moederhond die Luc zo duidelijk ten tonele brengt, is een meester in het toepassen van operante conditionering. Daarom zijn de pups geestelijk in balans en begrijpen ze wat wel en wat niet is toegestaan, zonder dat ze op hun buik over de grond schuiven. Moederlief past duidelijk alle vier onderdelen van de operante conditionering toe. Vergeet niet dat oc een menselijke benaming is voor wat uit onderzoek is gebleken. Uit onderzoek kwam naar voren dat dieren leren volgens bepaalde principes. Deze principes zijn uiteindelijk door Skinner als operante conditionering benoemd. Wij hebben dus de oc niet uitgevonden, dat hebben de dieren zelf gedaan! Geen wonder dat ze hun moeder zo goed snappen!

Het is voor mij zeker een aanpassing om over te schakelen op de hondvriendelijke methode (en ik denk voor velen). Ik zit mij voortdurend af te vragen of de honden mijn plaats niet zullen innemen. Ik heb altijd consequent gereageerd op het moment als er toch ntje ging testen om hoger in rang te komen.

Zodra je met oc gaat werken, zul je merken dat je anders naar gedrag gaat kijken. In plaats van onmiddelijk de hond de schuld te geven van wat er gebeurt, sta je stil bij de leerprocessen die hij heeft doorgemaakt, en vraag je je in de eerste instantie af, of hij dit onderdeel al gehad heeft bij zijn training. Met andere woorden: begrijpt hij wel wat hij hoort te doen? Heeft hij dat al geleerd?

Zolang dat ze bij het opspringen geen stukken maken zal ik de hond negeren, dat helpt zeker. Maar als ze in het gezicht springen of ze springen met een snelheid van een trein tegen u op zodat u bijna omvalt, hoe moet ik dan reageren? Gewoon doen of er niets gebeurd is? Kan dit spel dan niet uit de hand lopen? Wat als de hond opspringt tegen kleinere kinderen?

Leuke vraag. Is het jullie wel eens opgevallen dat bepaalde rassen b.v. de boxer en de bouvier de neiging hebben tijdens hun spel als zij buiten zijn zo hard tegen je aan kunnen botsen dat je zowat ondersteboven vliegt? Dat is nu echt een rangorde probleem! Dat klinkt vreemd, maar hoe vaak botsen deze honden tegen bomen of lantaarnpalen aan? Nooit! Waarom niet? Dat doet zeer! Gevolg: respect voor de lantaarnpaal, respect voor de boom, en dan? Als de mens zich niet duidelijk weert als er gebotst wordt, zal de hond leren dat botsen geen nadelige gevolgen heeft. Het levert hem niets op, maar het levert ook geen schade op, dus waarom zou je uitkijken voor de baas? Hier is dus een voorbeeld wat enkel te maken heeft met respect. Of met rangorde, hoe je het stellen wilt. Kijk maar eens hoe vaak deze honden botsen tegen een hond die hoger is in rang. Nooit, dus! Ja, n keer, en dan niet meer. De ranghogere zal op dat moment acuut gebruik maken van positieve (dus toegediende) straf. Hij zal bijten, of grommen, maar hij zal het duidelijk brengen. Wat betreft jouw spring-vraag: je kunt clicken net voordat hij springt!

Wat doet u bij rangorde problemen? Hoe moet ik mij gaan opstellen t.o.v. zulke hond? Als fokker ben je bezig met de opvoeding van de pups.

Hoe moet ik aan het pupje gaan over brengen dat hij/zij niet aan de bloempotten mag komen, de kattenbak, de gordijnen, behangpapier enz. enz. enz. Ik denk dat ik zeker jaloers ga worden op de moederhond!!! Zij is wel conseqent, heeft geen enkel probleem met rangorde, zij bepaalt wat mag en wat niet, m.a.w. er is geen vuiltje aan de lucht.

En toch moeten de pups niet met hun buikje over de grond kruipen met de gedachte wat gaat er allemaal gebeuren. Nee, als ieder pupje zich houdt aan de regels van de leider (moederhond) gebeurt er ook niets.

Alle pups lopen vrolijk rond. Wat of hoe gaan we reageren op het moment als de pup in zijn rangorde periode zit?

Het antwoord is verbazend eenvoudig: gedraag je als een moederhond! Ooit een hond gezien die stond te denken welke trainingsmethode hij zou gebruiken? Ooit een hond zich zien afvragen of straf op dat moment misschien verkeerd zou uitpakken? Nee toch! Veel van de huidige hondenproblemen worden mijns inziens veroorzaakt door het feit dat wij zo geweldig zijn in het nadenken. En ding is mij in de loop der tijd in ieder geval heel duidelijk geworden. Bijna alle problemen met honden komen voort uit een verkeerde communicatie. Je kunt beter heel eerlijk woest zijn en daarmee een fout maken, dan heel woest zijn, het inslikken, dan gaan nadenken en vervolgens niet meer reageren omdat je te laat bent, of nog erger: net doen alsof je het geweldig vindt!

Iedereen maakt fouten. Ik heb er ook legio gemaakt, en zal er waarschijnlijk nog steeds maken. Het belangrijkste is eerlijkheid en vertrouwen als je het hebt over omgang met dieren. Mijn Flappie, die 13 1/2 geworden is, en die deze zomer helaas is gestorven, was helemaal op de slipketting getraind. Zij heeft de eerste zeven jaren van haar leven zelfs nooit een snoepje als beloning gekregen. Toch was het een hond die leefde om te werken. Een hond waar ik mee kon lezen en schrijven. Een hond die haar leven voor mij zou geven. Zij heeft altijd met plezier voor mij gewerkt. En dat hing niet af van de methode, maar van onze verhouding, die eerlijk en duidelijk was en gebaseerd op wederzijds respect en vertrouwen.

Als we een hondje hebben dat geen enkel van de hierboven aangegeven problemen vertoont zal je geen probleem hebben maar wat als er een "bizon" voor je staat ??

Ho even, juist vanwege die veronderstelling zijn kleine hondjes vaak van die mormels! Die komen met veel meer overtredingen weg, simpelweg omdat ze te klein zijn om indruk te maken als ze een sociale overtreding begaan. Een paar jaar terug kwam ik een collega tegen met een Chihuahua, zij had de hond onder haar hoede, omdat de eigenaar het ziekenhuis in was gebeten door haar hond! Een sociale overtreding is en blijft een sociale overtreding. Grote of kleine hond. Ik had beloofd op dit onderwerp terug te komen. Een sociale overtreding is een overtreding naar n van de roedelleden. Grommen, bijten, maar ook in het gangpad liggen, zijn sociale overtredingen. Tenminste, als je ervan uitgaat dat het dier je moet respecteren alsof je net zo belangrijk bent als een lantaarnpaal. Ik weet dat de meningen hierover verdeeld zijn. Volgens Hallgren past bij een sociale overtreding een sociale straf. Met andere woorden, bijt de hond: geef hem een klap of bijt hem terug. Bij asociale overtredingen, dus overtredingen die niet naar personen (roedelleden) gericht zijn, verzin je iets dat ervoor zorgt dat het gedrag of voorwerp in kwestie (bijvoorbeeld een opgegeten schoen) de straf zelf uitdeelt. Een plastic bekertje gevuld met knikkers, boven op de kast, met een dun draadje garen verbonden aan de schoen.... Dit principe zie je terug in de video van Gary Wilkes: Doggie Repair Kit.

Als een hond tegen je opspringt, kun je het zo arrangeren dat hij verschrikkelijk zijn hoofd stoot tegen je knie. Toch kun je dit als een asociale straf brengen: je tilt "toevallig" je knie op, laat hem botsen, en vervolgens doe je heel verbaasd: ach, heb je je zeer gedaan? Kom maar, dan zal ik je even over je bolletje aaien. Maar honden die opspringen willen aandacht, en de beste manier om die te krijgen is springen, want wat doen wij: we kijken ze aan, praten tegen ze (laat dat!) en raken ze aan (duwen ze weg) Dus: springen werkt! Als je dat wilt voorkomen is de hond de rug toe draaien meestal afdoende.

Daar ik voornamelijk honden train met verschillende problemen (de meeste honden zijn weggestuurd of zijn niet welkom op een hondenschool wegens agressief gedrag naar honden, naar instructeur, naar de eigenaar enz.) vraag ik mij af hoe dit moet opgelost worden op de hondvriendelijke methode.

Als ik dit soort honden in de praktijk krijg, begin ik met het analyseren van de knelpunten. Vervolgens adviseer ik de mensen deze knelpunten zo goed en zo kwaad als het gaat te vermijden. In de periode dat ze deze knelpunten vermijden, leren ze de hond wat clicken is. Ze leren de hond iets dat niet terzake doet. Van mijn part pootje geven of door een hoepel springen, 101 dingen met een doos, het doet er niet toe, als de hond maar leert dat click betekent dat hij gescoord heeft. Omdat de knelpunten vermeden worden, neemt de spanning tussen hond en baas (tijdelijk) af. Hierdoor staat hij beter open voor het positieve effect van de clicker. (Meestal maak ik tevens gebruik van een passende Bach remedie, zodat de hond sneller op het juiste punt is.) Zodra de hond laat zien dat hij begrijpt wat de clicker inhoudt, wordt hij gedoseerd in situaties gebracht die het probleemgedrag opwekken. Elke halve seconde dat de hond het goed doet, dus niet agressief is bijvoorbeeld, kan dan geclickt worden. Bijna elke hond kijkt om naar zijn baas voordat hij uitvalt. Dit kan beloond worden!

Als de mensen hier komen is de hond meestal al gedumpt, het vertrouwen in de hond is helemaal weg, enz.

Daarom zijn "onzin-oefeningen" juist zo belangrijk! Die geven de combinatie de kans om te leren dat leren leuk is, zonder dat er gelijk een boel spanning bij komt, bij zowel de hond als de baas.

Er zijn mensen die op het punt staan om de hond te laten inslapen. Als ik dan met de hond ga trainen en ik kan op een korte tijd niets goeds laten zien dan weet ik dat ze van hier uit rechtstreeks naar de dierenarts rijden!!!

Pech! Je kunt niet iedere hond redden, en niet iedere baas bekeren. Dat is nou eenmaal een feit. Je kunt wel eerlijk zeggen dat je beschikt over vriendelijke trainingsmethodes, die niet zo snel zijn omdat ze via een omweg werken, maar dat het resultaat hiervan blijvender zal zijn, dan wanneer je je alleen bezig houdt met symptoombestrijding. Als mensen niet gemotiveerd zijn, lukt het toch niet. Zelf zul je de motivator van die mensen moeten zijn! Alweer: doe iets onzinnigs met de hond, dat ze je gelijk kunnen nadoen. Iets dat toch indruk maakt, al is het maar het omdraaien van de kop! Als ze dat ook kunnen, herwin je een deel van het vertrouwen in de hond, en daarmee win je tijd! Je hebt dan laten zien dat de hond snel kan leren, je laat ze zien dat ze in staat zijn zelf zo'n gedrag in zeer korte tijd te conditioneren, en dat geeft ze vertrouwen in hun eigen mogelijkheden.

Dus is het hier de "tijd" die een rol speelt. Je kan niet tegen de mensen gaan zeggen, als je 5 maanden geduld hebt is het probleem opgelost.

Ik zeg dat rustig wel. Ik heb zelfs nog langere periodes genoemd. Ik ga mijn tijd niet besteden aan iemand die in twee tellen klaar wil zijn! Meestal hebben mensen er ook heel lang over gedaan voordat ze het gedrag eindelijk als een probleem erkennen, dus moeten ze ook maar het geduld opbrengen om het gedrag weer normaal te krijgen.

Ik ga het zeker uittesten (heb volgende maand een nieuw pupje waar ik mee ga trainen volgens de positieve methode). Daarna volg ik de clickercursus

Niet doen joh! Begin gelijk met clicken! Het is een super methode voor pups! Binnen een paar dagen heb je de basis commando's onder de knie, zonder dwang, zonder uren trainen, en met een kwispelende pup, die precies begrijpt wat de bedoeling is, zeker als je met een week of 7/8 begint!

en ga mij ook inschrijven voor de instructeurscursus die speciaal bedoeld is voor trainers die willen overstappen naar positieve trainingsmethoden.

Goedzo! Ik sta achter je! Ik hoop dat je aan deze ellenlange mail wat hebt, en maak maar gelijk duidelijk dat ik niet elke keer zo lang de tijd zal nemen, of jullie zo'n lange mail zal laten lezen. (Als je tenminste zo ver gekomen bent!) Wat voor pup ga je krijgen? Ik ben heel beniewd!

Groetjes,

Bianca